De rekenkern
Op deze pagina gaan we in op de rekenkern en de aannames die in de berekening zitten op basis van profielen. De redenering achter de berekeningsmethode en hoe de resultaten te interpreteren wordt op de webpagina berekeningswijze besproken.
Hoe wordt er gerekend?
Als eerste wordt een aanname gedaan over de verwachte zonne-energieopbrengst per jaar. In onderstaande tabel staan de percentages waar de rekenkern mee werkt.
| Maand | Aandeel jaaropbrengst (%) |
Verwachte opbrengst (kWh) |
|---|---|---|
| Januari | 3% | 26,4 kWh |
| Februari | 5% | 44,0 kWh |
| Maart | 9% | 79,2 kWh |
| April | 12% | 105,6 kWh |
| Mei | 13% | 114,4 kWh |
| Juni | 13% | 114,4 kWh |
| Juli | 13% | 114,4 kWh |
| Augustus | 12% | 105,6 kWh |
| Keerzijde / September | 10% | 88,0 kWh |
| Oktober | 6% | 52,8 kWh |
| November | 3% | 26,4 kWh |
| December | 2% | 17,6 kWh |
| Totaal per jaar | 100% | 880 kWh |
Door locatie, oriëntatie, hellingshoek, schaduw en degradatie door ouderdom kunnen deze getallen afwijken. Bij de terugverdientijdberekening van zonnepanelen wordt wel met deze factoren rekening gehouden. Dus als men een preciezere berekening wil kan men de waarde uit de ‘Opbrengst zonnepanelen [kWh]’ kolom gebruiken en deze door 0,88 delen om dit weer om te rekenen naar Wattpiek voor een Zuid-opstelling. Voor een Oost-West-opstelling delen door 0,78. Zet vervolgens wel de leeftijd van de zonnepanelen op nul, anders berekend hij foutief met dubbel verlies.
Verdeling verbruik gedurende de dag.
De rekenkern gaat er vanuit dat het overschot aan zonne-energie (na eigenverbruik) opgeslagen moet worden in de thuisbatterij. Dit wordt tijdens donkerte weer verbruikt. De volgende verdeling wordt gehanteerd:
| Aandeel van het stroomverbruik dat OVERDAG plaatsvindt (%) | |||
|---|---|---|---|
| Maand | 1. Werkend gezin (Piek in de ochtend/ avond) |
2. Thuiswerkers / Gepensioneerden (Gelijkmatig overdag) |
3. Slimme verbruikers (Grote apparaten overdag aan) |
| Januari | 25% | 35% | 45% |
| Februari | 30% | 42% | 52% |
| Maart | 38% | 50% | 62% |
| April | 46% | 60% | 72% |
| Mei | 52% | 68% | 80% |
| Juni | 55% | 72% | 85% |
| Juli | 54% | 70% | 84% |
| Augustus | 48% | 62% | 74% |
| September | 40% | 53% | 65% |
| Oktober | 32% | 44% | 54% |
| November | 26% | 36% | 46% |
| December | 22% | 32% | 40% |
| Jaargemiddelde | 39% | 52% | 63% |
| Effect EV: Aandeel van het stroomverbruik dat OVERDAG plaatsvindt (%) | |||
|---|---|---|---|
| Maand | Standaard werkend gezin (Zonder EV) |
🚗 Werkend gezin met EV (Laden overdag + avond) |
Effect van de EV op het profiel |
| Januari | 25% | 28% | De auto laadt overdag een klein beetje extra zonlicht mee. |
| Februari | 30% | 34% | Dagen worden langer, laadsessies vallen vaker in het licht. |
| Maart | 38% | 42% | Rond het middaguur laden tikt nu goed aan. |
| April | 46% | 50% | De verschuiving naar overdag wordt duidelijker. |
| Mei | 52% | 55% | Lange dagen zorgen dat ook vroege avondladingen in het licht vallen. |
| Juni | 55% | 58% | Maximaal profijt van het daglicht bij het laden. |
| Juli | 54% | 57% | Vergelijkbaar met juni. |
| Augustus | 48% | 52% | Dagen korten, avondladen valt sneller in het donker. |
| September | 40% | 44% | De 50/50 grens komt in zicht. |
| Oktober | 32% | 36% | De avondladingen schuiven volledig het donker in. |
| November | 26% | 29% | Grotendeels afhankelijk van het weekend-laden overdag. |
| December | 22% | 25% | Het laagste punt van het jaar. |
| Jaargemiddelde | 39% | 45% | Gemiddeld 6% meer verbruik overdag door de EV. |
Gebruikersprofielen
Voor de gebruikersprofielen van 1, 2 of meerdere personen worden de gegevens van het NIBUD en Vereniging Eigen Huis gebruikt:
| Standaard verbruikersprofielen per maand | ||
|---|---|---|
| Gebruikersprofiel | Gemiddeld jaarverbruik | Gemiddeld maandverbruik |
| 1 persoon | 1.640 kWh | ~137 kWh |
| 2 personen | 2.410 kWh | ~201 kWh |
| 3 personen | 2.950 kWh | ~246 kWh |
| 4 personen | 3.510 kWh | ~293 kWh |
| 5 of meer personen | 3.880 kWh | ~323 kWh |
Bovenstaande tabel gaat uit van de huidige standaardsituatie: Mensen met een wasmachine en afwasmachine als piekverbruiker. Dus ZONDER warmtepomp, elektrische boiler, elektrische auto, etc.
| Maand . |
1 persoon (~1.640 kWh/jr) |
2 personen (~2.410 kWh/jr) |
4 personen (~3.510 kWh/jr) |
|---|---|---|---|
| ❄️ Januari (10%) | 164 kWh | 241 kWh | 351 kWh |
| ❄️ Februari (8,6%) | 141 kWh | 207 kWh | 302 kWh |
| 🌱 Maart (8,9%) | 146 kWh | 214 kWh | 312 kWh |
| 🌱 April (7,5%) | 123 kWh | 181 kWh | 263 kWh |
| 🌱 Mei (6,7%) | 110 kWh | 161 kWh | 235 kWh |
| ☀️ Juni (5,5%) | 90 kWh | 133 kWh | 193 kWh |
| ☀️ Juli (5,6%) | 92 kWh | 135 kWh | 197 kWh |
| ☀️ Augustus (6,3%) | 103 kWh | 152 kWh | 221 kWh |
| 🍂 September (7,2%) | 118 kWh | 174 kWh | 253 kWh |
| 🍂 Oktober (8,8%) | 144 kWh | 212 kWh | 309 kWh |
| 🍂 November (9,6%) | 157 kWh | 231 kWh | 337 kWh |
| ❄️ December (12,3%) | 202 kWh | 296 kWh | 432 kWh |
Elektrisch koken
In onderstaande tabel zien we het jaarverbruik van de verschillende soorten elektrische kookplaten. De berekening op deze website gaat uit van een inductie kookplaat.
| Gezinsgrootte | Inductie kookplaat (Zuinigst) |
Keramische kookplaat (gemiddeld) |
Gietijzeren kookplaat (Ouderwets) |
|---|---|---|---|
| 1 persoon | ± 100 - 120 kWh | ± 130 - 150 kWh | ± 150 - 170 kWh |
| 2 personen | ± 150 - 175 kWh | ± 190 - 225 kWh | ± 220 - 260 kWh |
| 4 personen | ± 220 - 260 kWh | ± 280 - 330 kWh | ± 320 - 380 kWh |
Bron: Milieu Centraal
Parameters berekening
| Apparaat / Categorie | Vermogen | Duur per cyclus | Frequentie per week |
|---|---|---|---|
| 1. Afwasmachine (Vaatwasser) | 2.000 watt | 0.4 uur (~24 min.) | Aantal keer per week (5) |
| 2. Koffiemachine | 1.400 watt | 0.05 uur (~3 min.) | Totaal aantal koppen per week (bijv. 21) |
| 3. Elektrische boiler (Warm water) | 2.000 watt | 2.0 uur (Opwarmen na douchen) | Aantal opwarmcycli per week (bijv. 7) |
| 4. Elektrische verwarming (Convector) | 2.000 watt | 0.5 uur per uur aanstand | Effectieve opwarmuren per week ( 14) |
| 5. Elektrisch koken (Inductie) | 3.500 watt | 0.33 uur (~20 min.) | Aantal kooksessies per week (bijv. 7) |
| 6. Elektrische auto (Laadpaal) | 11.000 watt (11 kW) | 4.0 uur | Aantal laadsessies per week (3) |
Voor de berekening van de grootte van de thuisbatterij wordt er van uitgegaan dat piekverbruikers nooit gelijktijdig aan staan. Een vaatwasser lijkt qua gedrag erg op een wasmachine: hij verwarmt het water in korte pieken (vaak één keer voor de hoofdwas en één keer voor het glansspoelen). Een koffiemachine (vooral een volautomaat of machine met koffiecups) heeft een heel ander patroon. Hij warmt heel snel en krachtig op, maar staat telkens maar heel kort aan. Een boiler warmt na elke douchebeurt het water in één keer weer op tot de ingestelde temperatuur (meestal zo'n 60 tot 65°C i.v.m. legionella). Een elektrische kachel heeft een thermostaat, staat niet constant aan, maar pendelt: hij verwarmt een paar minuten op vol vermogen, slaat af als de kamer op temperatuur is, en slaat later weer aan. Tijdens het koken gebruik je zelden alle zones tegelijk op de hoogste stand. Het vermogen piekt vooral tijdens het snel aan de kook brengen van water. Een laadpaal vraagt urenlang een enorm, constant vermogen dat vrijwel altijd hoger is dan wat een thuisaccu kan leveren. Een warmtepomp werkt heel efficiënt (laag continu vermogen), maar heeft een ingebouwd elektrisch verwarmingselement voor extreem koude dagen. Financieel gezien kan men dit elektrische element beter permanent uitschakelen, en alleen in noodgevallen gebruiken. Het komt nog al eens voor dat warmtepompbezitters de schrik van hun leven krijgen als ze de jaarafrekening zien. Dan blijkt achteraf de warmtepomp op de vliering langdurig in storing te hebben gestaan, maar niemand heeft dit opgemerkt omdat het elektrisch element het automatisch overnam. Een warmtepomp draait in de wintermaanden dagelijks. Iedere situatie is anders, dus er valt veel op deze parameters af te dingen. Zie de berekening vooral als een indicatie, want er wordt gerekend met deze gegevens.