Batterijen (accu's) en energieopslag
Zonne-energie wordt geproduceerd op het moment dat er zon is. Dat is overdag. Maar dat hoeft niet hetzelfde moment te zijn dat die energie ook verbruikt word. Vaak zal het zijn dat overdag de bewoners niet thuis zijn en pas ’s-avonds als ze thuis komen van hun werk er veel energie gebruikt gaat worden. Dit betekend dat men deze energie overdag op wil slaan, en ’s-avonds deze energie uit de opslag terug wil halen.
Hoe en waar kan men zonne-energie opslaan?
-in het elektriciteitsnet. De opgewekte elektriciteit wordt terug geleverd aan het elektriciteitsnet, waardoor de meter terug draait. Zolang salderen is toegestaan is dit de makkelijkste en meest voordelige optie.
-In batterijen (accu’s). Overdag wordt de accu opgeladen. In de avond en nacht wordt de energie verbruikt.
-In water. Vooral bij grote overschotten zonnestroom kan men overwegen om bijvoorbeeld een boiler elektrisch te verwarmen.
Opslag in batterijen
Accu’s zijn duur, en de levensduur is afhankelijk van het aantal keren dat ze worden opgeladen en weer ontladen. Hoe meer ze op- en ontladen worden, hoe sneller ze verouderen. Hoe meer cycli de accu aan kan, hoe beter de kwaliteit van de accu is.
Soorten accu’s
meer op een traditionele accu
Er zijn high-voltage-accu’s op de markt, zoals bijvoorbeeld de Tesla power Wall, Die 400 V DC levert. De meest gangbare accu’s zijn echter laagspanningsaccu’s van bijvoorbeeld 12, 24 of 48V DC. De Tesla power Wall is niet compatible met bijvoorbeeld de Sunny Island regeling van SMA. Deze werkt alleen met 48 V accu’s. Het lijkt er echter op dat de high Voltage accu's terrein gaan winnen, mede omdat ze ook in elektrische auto's toegepast worden en omdat het eenvoudig is een bestaande zonnepaneleninstallatie uit te breiden met een accu. Dit kan bijvoorbeel door een accu en een regelaar zoals de SMA Sunny Boy Storage toe te voegen.
Verschillen belangrijkste soorten accu's:
| Eigenschap | Lood-accu | Li-ion accu | LiFePO4 accu | Natrium-ion accu | LTO accu |
|---|---|---|---|---|---|
| Levensduur (Laadcycli): | 300 - 500 cycli | 500 - 1.000 cycli | 3.000 - 6.000 cycli | 2.000 - 4.000 cycli | 15.000 - 30.000 cycli |
| Ontbrandingstemperatuur: | N.v.t. (gaskans bij overladen) | 150°C - 200°C | 270°C - 300°C | > 300°C (zeer stabiel) | Extreem hoog / Onbrandbaar |
| Dod: | 50% | 10% | 10% - 20% | 10% - 20% | 0% - 10% |
| Bruikbare energie: | 50% | 90% | 80% - 90% | 80% - 90% | 90% - 100% |
| Onderhoud: | Jaarlijks | Onderhoudsvrij | Onderhoudsvrij | Onderhoudsvrij | Onderhoudsvrij |
| Prijs/prestatie verhouding: | goed | duur | uitstekend | zeer goed (goedkoop) | zeer duur (extreem lange levensduur) |
| Afmetingen: | groot | compact | gemiddeld / compact | groot / gemiddeld | groot |
| Batfuse: | extern benodigd | geïntegreerd | geïntegreerd (via BMS) | geïntegreerd (via BMS) | geïntegreerd (via BMS) |
Het grootste nadeel van Loodaccu's is de Dod van 50% (DOD= Depth of Discharge) De accu mag niet verder ontladen worden dan 50%. Dat betekend dat er ook maar 50% van de accucapaciteit bruikbaar is. Verder is er Jaarlijks onderhoud nodig. Een groot voordeel is de goede prijs/prestatie verhouding en de brandveiligheid.. Voor de diverse LI-ion accu's geldt een DOD van 10..20% (depth of discharge). D.w.z. 80..90% bruikbaar. bovendien is deze accu compact, onderhoudsvrij en voorzien van een geïntegreerde batfuse (zekering). Het nadeel is dat deze accu's (nog) duurder zijn dan loodaccu’s, en dat ze door de lage ontbrandingstemperatuur en dat ze zuurstof produceren relatief makkelijk in brand kunnen vliegen. LifePO4 batterijen produceren geen zuurstof, en zijn niet echt brandgevaarlijk.Nu de thuisbatterij aan populariteit wint, zien we de prijzen van met name LiFePO4 accu's snel dalen.
LiFePO4 en LTO
• LiFePO4 springt er direct uit voor thuisbatterijen. Waar een loodaccu of een normale lithium-ion accu (zoals in een telefoon) na een paar jaar al 'op' is, kan een LiFePO4-accu bij dagelijks gebruik gemakkelijk 10 tot 15 jaar meegaan voordat de capaciteit iets terugloopt.
• LTO laat hier zijn spierballen zien met een bizarre levensduur tot wel 30.000 cycli, wat verklaart waarom ze ondanks de hoge prijs toch interessant zijn voor specifieke zware industriële toepassingen.
Veiligheid
Lithium-Ion batterijen zijn een tijd enorm populair geweest vanwege hun hoge energiedichtheid. Ze zitten overal in, in telefoons, laptops, powerbanks, e-bikes, scooters en ook thuisbatterijen. Helaas zijn ze nu vaak ‘populair’ in het nieuws doordat ze zogenaamd spontaan ontbranden. Lees meer hierover op de lithium-batterijen pagina [LINK]
De levensduur van een accu
De levensduur wordt bepaald door het aantal laadcycli en de mate van zelfvoorziening met de batterij. Zo zal een te klein gekozen batterij niet zo lang meegaan als een ruim gedimensioneerde batterij. Een berekeningsprogramma hiervoor vind u elders op deze site.
Soorten accu-systemen
- Off-grid (eiland)
- Backup
- On-grid (peak-shaving) Ook bij stroomuitval, spanning aanwezig.
Wat valt er te besparen met accu’s?
Rekenen aan thuisbatterijen kan op de thuisbatterijpagina