De PV-boiler
Principeschema PV-boiler:
De PV-boiler wordt aangesloten tussen de zonnepanelen en de CV-ketel. Het water kan verwarmd worden door gas, elektriciteit uit zonnepanelen én elektriciteit uit het net. Pas als het water niet voldoende warm is, springt de CV-combiketel bij. Heeft de boiler zijn ingestelde temperatuur bereikt? Dan wordt het overschot aan zonne-energie omgeschakeld naar de netomvormer, die het netjes teruglevert aan het stroomnet.
🟢 Voordelen
t.o.v. een thermische zonneboiler:
- Goedkopere componenten:de zonnepanelen zijn goedkoop, ook al heb je er 2 a 3 nodig om een zonnecollector te vervangen;
- Simpele installatie: Geen complexe solar-leidingen, pomp, regeling of sensoren nodig.
- Geen slijtage: Er is geen slijtage, want er zijn geen bewegende delen. Bij thermische zonnesystemen moet men ook het antivries solarmedium controleren en indien nodig vervangen;
- Geen bijkomend verbruik: Er is geen bijkomende energie nodig om de installatie aan te drijven (een zonneboiler verbruikt energie (pomp en delta-T regeling) om de warmte te oogsten);
- Onderhoud: Geen of minimaal;
- Veiliger:
- Geen chemische stoffen, zoals antivries die kan weglekken;
- Geen kans op lekkage op het dak of in de solarleiding, want die is er niet;
- Geen problemen door oververhitting maar juist het overschot aan zonne-energie nuttig gebruiken door het bijvoorbeeld via een netomvormer terug te leveren aan het net;
- eenvoudige anti-legionellabeveiliging mogelijk.
- Overschot stroom: voor mensen die met zonnepanelen meer elektriciteit opwekken dan ze verbruiken een manier om hun overschot te benutten;
- Hoger direct rendement: Het rendement is hoger dan zonnepanelen met een netomvormer. Er is immers geen conversieslag DC naar AC nodig, en de startspanning van de netomvormer hoeft niet bereikt te worden om energie te leveren;
- Stil: Dit systeem maakt geen lawaai;
- Gemakkelijk toe te passen in bestaande situaties.
🔴 Nadelen
t.o.v. een thermische zonneboiler:
- Meer dakoppervlak: Vereist ca. twee keer zoveel ruimte op het dak.
- Lager cel-rendement: Het pure rendement van een PV-paneel is veel lager dan een zonnecollector.
- Hellingshoek verplicht: Moet altijd onder een hoek van minimaal 10 tot 15 graden staan. Sommige zonnecollectoren (bepaalde types vacuümbuizen) kunnen liggend gemonteerd worden, wat veel ruimte bespaard en veel minder ballast vergt op een plat dak.
- Laagwaardig gebruik: Puur elektrisch verwarmen wordt technisch vaak als inefficiënt gezien.
Nog een stapje verder: De warmtepompboiler
De warmtepompboiler bestaat uit een boiler die opgewarmt wordt door een lucht/water warmtepomp. Deze warmtepomp zet energie uit de lucht om in warmte, en werkt op elektriciteit. Meestal word de warmtepomp boven de boiler geplaatst en in een enkele behuizing stekkerklaar geleverd. Het lijkt dan net een vat dat wat hoger is. De warmtepomp sprokkelt gedurende de dag iedere keer een stukje energie bij elkaar en warmt zo gedurende een dag de boiler op. Het voordeel is het lage elektriciteitsverbruik (rendement ca. 300%). De nadelen zijn dat het water vrij langzaam wordt opgewarmd, en dat een lucht/waterwarmtepomp geluid produceert. Vanwege het hoge rendement is de combinatie met PV-panelen ideaal.
Op warmtepomp-tips.nl staat heel veel informatie over warmtepompboilers.of een stapje terug.. de boiler met elektrisch element
Wat ook een optie is, is om een gewone goedkope elektrische boiler te kopen, en deze op de normale manier aan het elektriciteitsnet te koppelen.
Vroeger zag je in veel woonhuizen deze boilers hangen (meestal van het merk Daalderop). Deze werden vaak gehuurd van de energieleverancier. Met de komst van goedkoop aardgas en de opkomst van de combiketel zijn deze boilers gaandeweg verdwenen. Tegenwoordig komen er goede en goedkope boilers uit het voormalige oostblok, bijvoorbeeld uit Tsjechië en Polen. Dit zijn allemaal stalen boilers waarvan de binnenzijde geëmailleerd is. RVS- of kopervaten zijn te koop van de gangbare merken, en zijn een stuk duurder.
Als men weinig warm water verbruikt, bijvoorbeeld één- of tweepersoonshuishoudens kan dit een aantrekkelijke optie zijn. Het rendement zal zo'n 3 tot 5% lager zijn dan directe koppeling aan de PV-panelen omdat de omvormer ook een verlies oplevert.
Wanneer is een elektrische boiler aantrekkelijk?
Daar gas nog steeds goedkoper is dan elektriciteit, is het financieel altijd aantrekkelijker om warm water met gas te maken en niet met elektriciteit. Echter indien men met zonnepanelen te veel energie terugleverd (of omdat salderen na 2027 niet meer mag) dan word een elektrische boiler aantrekkelijk. Mensen met veel zonnepanelen die overwegen een zonneboiler (thermisch) aan te schaffen kunnen ook overwegen om hier een aantal zonnepanelen voor te gebruiken.
Berekentool warmwater opwarmen met zonne-energie
Boileradvies en berekening warmwater opwarmen met en zonder zonnepanelen
Het verschil tussen PV-boilers en een normale elektrische boiler
Los van de rendementswinst door de directe DC-koppeling van de netomvormer met de pv-boiler is het grote verschil dat een pv-boiler zelf intelligent is, en alleen zonnestroom pakt als er een overschot aan zonne-energie is. Dit doet hij modulerend. Is er weinig zonnestroom-overschot, dan wordt er een klein beetje opgewarmd. Is er veel overschot? Dan gaat hij met vol vermogen opwarmen. Ga je zelf hobbyen met een elektrische boiler, slimme schakelaar of energysocket met p1-meter, dan creëer je een aan/uit-systeem. De PV-boiler is hier duidelijk de winnaar.
Kleine close-in en plintboilers
Nu gas en elektriciteit beiden steeds duurder worden, en salderen onmogelijk is, kan men voor kleine zonnestroomoverschotten ook een close-in boiler of plintboiler overwegen. Voor opwarmen met zonnestroom is een hotfill boiler van minimaal 10 liter het meest geschikt. Lees meer hierover op de pagina plintboilers.
Hoeveel liter inhoud moet mijn boiler hebben?
Voor het dimensioneren van een zonneboiler kun je terecht op zonnecollector-info.nl.
Hoe 'groen' zijn elektrische boilers?
Er komen steeds meer elektrische boilers op de markt, gepresenteerd als groene duurzame boiler, die ideaal zijn om het zonnestroom-overschot weg te werken. Let wel, een 120 liter boiler heeft vaak al een elektrisch element van 2500 Watt, wat betekend dat deze boiler al ruim 3 uur moet opwarmen (= 7,5 kWh) voordat hij op temperaratuur is. Hoe je het ook went of keert: Elektrische boilers zijn energieslurpers. Als je echt heel veel zonnepanelen op je dak hebt liggen, kan het in de zomer een oplossing zijn. Terug leveren levert niets meer op. In alle andere gevallen is een zuinige warmtepompboiler, deels gevoed door zonnestroom altijd de zuinigere optie.
Smart Grid-Ready warmtepompboilers
De meeste moderne warmtepompboilers zijn uitgerust met een PV-contact of zijn Smart Grid Ready. Dit houdt in dat de warmtepompboiler rechtstreeks communiceert met je omvormer of energiemanagementsysteem. Zodra je zonnepanelen stroom overproduceren (en je dus normaal gesproken stroom teruglevert aan het net), krijgt de boiler een signaal. Het apparaat slaat dan direct aan om je sanitaire water extra te verwarmen (bijvoorbeeld tot een hogere comforttemperatuur van 60°C of 65°C). Op die manier fungeert de boiler als een thermische batterij, waardoor je je eigen zonnestroom maximaal zelf verbruikt.